Maria’nın Günü

1866'da Szendrey ailesinin üyeleri, küçük kızları Mária'nın isim gününü kutlamak için bir araya gelir. Herkes aile buluşmasının ritüellerini kibarca yerine getirirken, bir yandan on yıllar öncesine dayanan kendi özel şikayetlerini dile getirir. Júlia hastadır ve ikinci kocası Árpád'dan ayrılmak ister. Kız kardeşi Mária, kocası Pál'ın eskiden beri Júlia'yı sevmesinden dolayı nefretini bastırmakta zorlanır. Mária'ya hasret István, işe yaramaz Zoltán'a bakmaya hazır olmadığını ilan eder. Bastırılmış duygular ve çelişkiler tekrar tekrar alevlenir. Ödün vermekten duyulan pişmanlıklar ve buruk bir acıyla dolu bu film, kendisi filmde hiç görünmese de büyük Macar şair Sándor Petőfi hakkında.

Judit Elek 1 Ekim 2025 tarihinde vefat ettiğinde, Macaristan Ulusal Film Enstitüsü, restore edilmiş filmlerinden oluşan Budapeşteli Kadın başlıklı seçkiyi çoktan hazırlamıştı. Retrospektif gösterimleri seçkin festivallerde yapıldı. Elek, direnişin ve hayatta kalmanın sembolüydü; yaşam deneyimi, yeteneği ve becerileri kadar etkili bir film yapımcısıydı. Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali, Macaristan Ulusal Film Enstitüsü işbirliğiyle Judit Elek'i anmak ve olağanüstü kariyerini kutlamak için üç filmini gösteriyor.

Macar yönetmen ve senarist Judit Elek, Kossuth ve Balázs Béla Ödülü sahibi ve Avrupa Film Akademisi üyesiydi. 1986'da Fransa'nın Sanat ve Edebiyat Şövalyesi Nişanı'na layık görüldü.

Kaydadeğer bir toplumsal cesaret örneği sergileyerek etkileyici eserler yaratan Elek, ham gerçekliği şiir düzeyine yükseltti. Yarım yüzyılı aşan çalışmaları, Macar film tarihinde önemli bir yere sahip. Gerek günümüzden psikolojik kesitler sunsun, gerek sosyolojik belgeler gerekse tarihsel travmaları irdeleyen eserler olsun, hem biçim hem içerik seçimi açısından özgür ruhlarıyla tabuları yerle bir eden filmler yaptı.

Filmleri, Oberhausen, Locarno, Mannheim, Montpellier, Paris, Montreal, Salerno, Kahire, Louisville, Chicago ve Toronto gibi festivallerde ödüller kazandı. Yönetmen ve senarist olarak, kariyerinin başından itibaren Márta Mészáros ve Lívia Gyarmathy ile birlikte, yeniden canlanan modern Macar sinemasının önde gelen yaratıcı kadın sanatçılarından biri oldu.

Judit Elek, 1937'de Budapeşte'de doğdu. Çocukluğunda Holokost'u ve savaşı bir gettoda geçirip sağ kurtuldu. Babası kitap satıcısı olduğu için kitaplarla iç içe büyüdü. 18 yaşında 1956 Ayaklanmasına katıldı ve 1968'de, tam da öğrenci protestoları sırasında Paris'teydi. Yaşadığı tarihi olaylar ve travmalar, sinemasının temel belirleyicilerinden oldu.

Ünlü Félix Máriássy'nin öğrencisi olduğu Drama ve Film Akademisi'nden 1961 yılında mezun oldu. Sınıf arkadaşları arasında István Szabó, Pál Gábor, Imre Gyöngyössy, Zoltán Huszárik, Zsolt Kézdi-Kovács, Ferenc Kardos ve János Rózsa vardı. Daha sonra üye olduğu MAFILM'de asistan olarak çalıştı. Sınıfının üyeleri, gençlik deneysel atölyesi Balázs Béla Studio'nun çekirdeğini oluşturdu ve Avrupa Yeni Dalga akımlarının etkilerini özümseyen kısa filmleriyle uluslararası festivallerde çok sayıda ödül kazandı.